آبان ۲۰, ۱۳۹۶

ریخت شناسی

ریخت‌شناسی یا مورفولوژی شهری به مطالعهٔ فرم سکونتگاه‌های انسانی و روند شکل گیری و تغییرشکل این سکونتگاه‌ها اطلاق می‌شود. هدف از مطالعهٔ ریخت‌شناسی، شناخت ساختار فضائی و خصوصیات یک منطقه شهری، شهر، شهرک یا روستا از طریق بررسی الگوی اجزاء و روند توسعه این مناطق است. ریخت‌شناسی شهری می‌تواند شامل تحلیل ساختار فیزیکی در مقیاس‌های مختلف و نیز الگوهای حرکت، کاربری زمین، مالکیت و اشتغال باشد. حلیل فرم‌های فیزیکی معمولاً مشتمل بر بررسی الگوی خیابان‌ها، قطعات زمین و ساختمان‌ها؛ که درمجموع به آنها دانه بندی شهری اطلاق می‌شود؛ می‌باشد. این تحلیل عموماً با استفاده از منابع کارتوگرافی و روند توسعه حاصل از مقایسهٔ نقشه‌های تاریخی، انجام می‌گیرد. در این زیرشاخه علمی توجه ویژه‌ای به چگونگی تغییر فرم یک شهر در طول زمان یا درمقایسه با سایر شهرها می‌شود. از دیگر موضوعات مهم مطرح در ریخت‌شناسی شهری بررسی و مطالعهٔ فرم‌های اجتماعی تأثیرگذار و تاثیرپذیر از چیدمان فیزیکی شهر و چگونگی فرایند تولید و بازتولید فرم‌های اجتماعی از فرم‌های فیزیکی، می‌باشد. چیدمان فضا از طریق تبدیل فضاهای شهری به فضاهای محدب و تبدیل آنها به یک گراف ساده ریاضی ریخت شناسی شهری را به صورتی کمی در اختیار مححقان قرار می دهد. دست آورد این تحلیلها پایه ای برای کمی کردن کیفیتهای مختلف شهری می باشد.